محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
386
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
روستا دارد ، شش تا در جنوب رودخانه بدين ترتيب : بنجكث ، ورغسر مايه مرغ ، سنجرفغن « 1 » در غم أوفر . [ شش روستاى ] شمالي از بالا چنينند . باركث ، بوزنمذ ، بوزماجن ، كبوذنجكث ، وذار ، مرزبان برخى از اين روستا شهرهايى دارند كه نيمى از آنها در روستا است . ديگر شهرهاى خوره چنينند : ريودده ، ابغر ، اشتيخن ، كشانى ، دبوسيه ، كرمينيه ، ربنجان ، قطوانه . بخارا : خورهايست نه چندان بزرگ ولى آباد ونيكو است . گرد پنج شهر آن ديواريست كه درونش دوازده در دوازده فرسنگ است . در آنجا زمين باير * ودية وامانده ديده نمىشود . نام قصبهء آن نموجكث مىباشد . از شهرهاى [ درون ديوار آن ] طراويس ، زندنه ، بمحكث ، خجادى ، مغكا است ، [ وآنچه بيرون آنست ] بيكند [ زنكرا ] خرغانكث ، خديمنكن ، عروان [ گردان ] بخسون ، سيكث ، جرغر سيشكث ، ارياميثن ، ورخشى ، وزرميثن [ رامثينه « 2 » وديههايش كه از بسيارى شهرها بزرگترند : برانيه « 3 » [ ورذانه ] ، افشنه ، اودنه ، اورذانه خرع ، سيجكث ، غجدوان ، ارزنكر « 4 » ، انكنه ، وچيزى از شهر بودن كم ندارند جز داشتن منبر « 5 » ] . *
--> ( 1 ) استخرى ع 320 : 9 ، پ 250 ، 251 . ( 2 ) درب راميثنيه ( استخرى ع 307 : 2 ) رود راميثنه ( پ 243 ) . ( 3 ) مقايسه شود با : فزانة ( استخرى ع 311 : 2 ( دخويه ) پ 242 : 13 ) . ( 4 ) مقايسه شود با : ديگستان ( استخرى ع 309 پ 251 ( دخويه ) . ( 5 ) سبب ممانعت دولت عرب از گذاردن منبر ، لزوم كم كردن جزيه ودر آوردن آن به صورت خراج است ص 193 .